Over SiDi PO

Aandacht voor excellente en (hoog)begaafde leerlingen is in het basisonderwijs zo langzamerhand vanzelfsprekend geworden. Je kunt er als leerkracht niet meer omheen.  Elk kind, dus ook elk cognitief talentvol kind, heeft recht op een zo passend mogelijk onderwijsaanbod. Om tot een goed onderwijsaanbod te komen moet je weten wat de leerling van jou nodig heeft. Jouw taak is om die leerbehoefte in kaart te brengen.

Het bepalen van deze leerbehoefte begint met een goede wijze van signalering. Cognitief talentvolle kinderen worden lang niet altijd herkend. Bij een algemene, oppervlakkige beoordeling wordt bijna de helft van de (hoog)begaafde kinderen onderschat. En kinderen die niet vroegtijdig worden gesignaleerd, lopen kans gedemotiveerd te raken, krijgen eerder problemen met leerstrategieën en lopen het risico te onderpresteren.

SiDi PO is een gestructureerde online toolbox, waarmee je vroegtijdig een ontwikkelingsvoorsprong en een mogelijke begaafdheid in kaart kan brengen. Het uitgangspunt voor SiDi PO is dat er een onderscheid wordt gemaakt in drie fasen: de signalering , de algemene diagnose en de verdiepende diagnose. In elke fase kun je gebruik maken van een aantal tools om tot een goed beeld te komen. Elke tool begint met een onderzoeksvraag.

De signalering

In deze fase heb je wellicht al een vermoeden of word je getriggerd door een opmerking van een leerling. Ook een vraag van een ouder kan aanleiding zijn voor het zetten van deze stap. Vaak zien ouders eerder het talent en een ontwikkelingsvoorsprong. Met SiDi PO kun je het contact met ouders op een prettige en effectieve wijze vormgeven. Ouders en kind kunnen de lijsten thuis online invullen. De gegevens komen vervolgens bij jou binnen.

In deze fase zijn er twee onderzoeksvragen:

Ik heb een nieuwe leerling in groep 1 gekregen en ik wil graag nagaan of er mogelijk sprake is van een ontwikkelingsvoorsprong.

Ik wil nagaan of er bij deze leerling in mijn groep signalen zijn, die kunnen duiden op een ontwikkelingsvoorsprong/ (hoge) begaafdheid.

De tools in deze fase helpen jou om tot een antwoord de komen op deze vragen.

De algemene diagnose

In deze fase kun je samen met ouder(s) en kind verder om tot een goed beeld van een ontwikkelingsvoorsprong/hoge begaafdheid te komen. SiDi PO helpt jou in het diagnoseproces met vragenlijsten voor jou, kind en ouder(s). Bovendien ondersteunt SiDi PO jou met een breed scala aan handige tips voor vervolg. Het is aan jou om te bepalen welke tool je kiest, jij maakt de keuze en bepaalt de volgorde. Voor die leerlingen die geen of weinig belemmeringen hebben om tot leren te komen is deze fase toereikend en een vervolg naar een verdiepende diagnose meestal niet nodig.

De vier onderzoeksvragen in deze fase zijn:

Ik wil nagaan hoe ouders denken of wat ouders herkennen over een mogelijke ontwikkelingsvoorsprong/ (hoge) begaafdheid bij hun kind.

Ik wil nagaan of er bij deze leerling sprake is van een ontwikkelingsvoorsprong/ (hoge) begaafdheid en welke eventuele belemmeringen de leerling heeft.

Ik wil op basis van een checklist én een gesprek met de leerling een inschatting maken van de mate van welbevinden en de wensen van de leerling over zijn/ haar onderwijsaanbod.

Ik wil op basis van methodegebonden- en methodeonafhankelijke toetsen en eventueel doortoetsen het didactisch niveau van de leerling vaststellen.

De verdiepende diagnose

Wanneer er bij een leerling sprake is van een belemmering om tot optimaal leren te komen, kun je de tools uit de verdiepende diagnose gebruiken om de hulpvraag scherper te krijgen. Je kunt onderzoeken of er belemmeringen zijn in leervaardigheden, in het leergevoel of dat er mogelijk sprake is van onderpresteren. In deze fase kun je ook nagaan of het verstandig is om externe hulp in te schakelen. Ook in deze fase is het aan jou om te bepalen welke tool je kiest, jij maakt de keuze en bepaalt de volgorde.

De zeven onderzoeksvragen in deze fase zijn:

Ik wil inzicht krijgen in de leervaardigheden van een leerling en in kaart brengen welke leerbehoefte hij/zij heeft om tot leren te komen.

Ik wil nagaan welk beeld ouders hebben over de leervaardigheden van hun kind en of dit beeld overeen komt met mijn beeld.

Ik wil nagaan welk beeld de leerling heeft over de eigen leervaardigheden en of dit beeld overeen komt met mijn beeld en/of het beeld van de ouders.

Ik wil op basis van een checklist én een gesprek met de leerling een beeld krijgen hoe hij/zij denkt/ voelt bij het leren.

Ik wil samen met de ouders nagaan of versnellen een goede en reële optie is.

Ik wil nagaan of er bij deze leerling mogelijk sprake is van onderpresteren.

Ik wil graag weten of ik voor de leerling externe hulp moet inschakelen.

Bij elke stap die je afsluit kom je automatisch op het blad ‘conclusies’ terecht. Op dit blad kun je conclusies en/of adviezen vinden. Tevens zie je de ‘kwaliteiten’ of de ‘aandachtspunten’ van de leerling, waar je verder mee kunt in de aanpak. Omdat jij regisseur en verantwoordelijk bent is het verstandig om onder het kopje ‘actiepunten’ te noteren wat je acties zijn. Deze actiepunten zijn de basis voor vervolgstappen, of je aanpak. Je kunt alle actiepunten in één overzicht bekijken via de actiepuntenlijst.

Het beeld compleet

Als je de diagnosefase hebt afgerond kun je de vertaling maken van leerbehoefte naar onderwijsaanbod.

In deze fase is er één onderzoeksvraag:

Ik wil het SiDi PO dossier afsluiten en bepalen welke volgende stappen gezet moeten worden en er zijn daarbij drie opties:
– ik kan aan de slag;
– er is sprake van een aanvullende hulpvraag;
– er is sprake van een complexe hulpvraag.

De checklist in deze stap helpt je om tot een juiste keuze te komen. Bij het schrijven van je plan van aanpak kan exact dezelfde procedure gevolgd worden die je in andere gevallen hanteert. Je sluit zo aan op de school specifieke werkwijze.

De interne begeleider en de specialist (hoog)begaafdheid

In elke stap van SiDi PO ben jij aan zet. Doel is om met zo weinig mogelijk bureaucratie zo efficiënt mogelijk te werken. Het is echter raadzaam dat je het traject, daar waar nodig afstemt met je intern begeleider, de specialist (hoog)begaafdheid, of in overleg met ouders en intern begeleider externe hulp inschakelt.

SiDi PO is een product van Eduforce Educatieve Uitgeverij. Eduforce is een onderdeel van Cedin.
Auteur van SiDi PO is Jan Kuipers.